รายงานพิเศษ – การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) ได้จัดคณะผู้บริหารและบุคลากรเดินทางศึกษาดูงาน ณ ประเทศญี่ปุ่น เพื่อเรียนรู้และทำความเข้าใจโมเดลการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชน หรือ Transit-Oriented Development (TOD) ซึ่งเป็นแนวคิดสำคัญในการพัฒนาเมืองที่เน้นการใช้ประโยชน์จากระบบขนส่งสาธารณะเป็นแกนหลัก การศึกษาดูงานครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อนำองค์ความรู้และประสบการณ์จากญี่ปุ่น ซึ่งเป็นประเทศที่มีความเชี่ยวชาญและประสบความสำเร็จอย่างสูงในการพัฒนา TOD มาปรับใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาโครงการรถไฟฟ้าของ รฟม. ในอนาคต โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน การเพิ่มมูลค่าที่ดิน และการสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนในบริเวณรอบสถานีรถไฟฟ้า ทั้งนี้ การเรียนรู้โมเดล TOD ของญี่ปุ่นยังครอบคลุมถึงการพัฒนาบุคลากรด้านระบบรางให้มีความเข้าใจในการวางแผนและบริหารจัดการโครงการ TOD อย่างรอบด้าน เพื่อให้สามารถบูรณาการการพัฒนาพื้นที่และระบบขนส่งมวลชนเข้าด้วยกันได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
ประเด็นสำคัญจาก: รายงานพิเศษ – รฟม.พาชมโมเดล TOD ญี่ปุ่น เรียนรู้พัฒนาพื้นที่และบุคลากรระบบราง
การศึกษาดูงานของ รฟม. ที่ประเทศญี่ปุ่นมุ่งเน้นไปที่การสำรวจและวิเคราะห์รูปแบบการพัฒนา TOD ที่หลากหลาย ซึ่งได้แก่ การพัฒนาอสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์และที่พักอาศัย, การสร้างศูนย์กลางกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคม, และการเชื่อมโยงระบบขนส่งมวลชนเข้ากับสิ่งอำนวยความสะดวกในชีวิตประจำวันอย่างกลมกลืน โมเดล TOD ของญี่ปุ่นเป็นที่ยอมรับในระดับสากลว่าสามารถสร้างคุณค่าเพิ่มให้กับพื้นที่เมืองได้อย่างยั่งยืน โดยลดการพึ่งพาการใช้รถยนต์ส่วนตัว กระตุ้นการใช้ระบบขนส่งสาธารณะ และส่งเสริมการเดินเท้าหรือการใช้จักรยาน ซึ่งส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน นอกจากนี้ การพัฒนา TOD ในญี่ปุ่นยังให้ความสำคัญกับการออกแบบพื้นที่ที่ส่งเสริมให้เกิดปฏิสัมพันธ์ทางสังคม และการสร้างสภาพแวดล้อมที่น่าอยู่ ปลอดภัย และเข้าถึงง่ายสำหรับทุกคน
คณะผู้บริหารและบุคลากรของ รฟม. ได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนประสบการณ์และรับฟังแนวทางการดำเนินงานจากหน่วยงานภาครัฐและเอกชนของญี่ปุ่นที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนา TOD โดยตรง การเรียนรู้จากผู้ประกอบการและผู้เชี่ยวชาญเหล่านี้ช่วยให้ รฟม. ได้เห็นภาพรวมของปัจจัยแห่งความสำเร็จ รวมถึงความท้าทายที่อาจเกิดขึ้นในการพัฒนาโครงการ TOD ในประเทศไทย การศึกษาครั้งนี้ยังรวมถึงการวิเคราะห์กลไกทางกฎหมาย การเงิน และนโยบายที่สนับสนุนการพัฒนา TOD ในญี่ปุ่น เพื่อให้ รฟม. สามารถนำองค์ความรู้เหล่านี้มาประยุกต์ใช้ในการจัดทำแผนแม่บทและยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่รอบสถานีรถไฟฟ้าของตน ให้สอดคล้องกับบริบทและสภาพแวดล้อมทางสังคมและเศรษฐกิจของประเทศไทยมากที่สุด
รายละเอียดต่อยอดจากประเด็นข้างต้น
หนึ่งในประเด็นสำคัญที่ รฟม. ได้เรียนรู้จากการศึกษาโมเดล TOD ของญี่ปุ่น คือความสำคัญของการวางแผนแบบบูรณาการและการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชนท้องถิ่น การพัฒนา TOD ที่ประสบความสำเร็จในญี่ปุ่นไม่ได้เกิดจากการดำเนินการโดยหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเพียงลำพีนึง แต่เกิดจากการผนึกกำลังของทุกภาคส่วนในการกำหนดวิสัยทัศน์ร่วมกัน การจัดสรรทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ และการสร้างกลไกที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วมของประชาชน นอกจากนี้ ยังได้มีการเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่สนับสนุนการเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะ เช่น การจัดทำทางเดินเท้าที่ปลอดภัยและสะดวกสบาย การสร้างจุดเชื่อมต่อการเดินทางที่หลากหลาย และการจัดเตรียมพื้นที่จอดรถสำหรับผู้ใช้บริการระบบขนส่งสาธารณะที่เดินทางมาจากพื้นที่ห่างไกล
นอกจากนี้ รฟม. ยังได้ศึกษาแนวทางการพัฒนาบุคลากรด้านระบบรางให้มีความรู้ความเข้าใจในหลักการและแนวปฏิบัติของการพัฒนา TOD เพื่อให้บุคลากรเหล่านี้สามารถทำหน้าที่เป็นผู้ประสานงานและผู้ขับเคลื่อนการพัฒนาโครงการ TOD ในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ การฝึกอบรมและพัฒนาบุคลากรครอบคลุมทั้งด้านการวางแผนเชิงพื้นที่ การออกแบบเมือง การจัดการทรัพย์สิน การวิเคราะห์ความเป็นไปได้ทางเศรษฐกิจ และการทำความเข้าใจความต้องการของชุมชน การลงทุนในทรัพยากรบุคคลถือเป็นหัวใจสำคัญที่จะทำให้ รฟม. สามารถต่อยอดองค์ความรู้ที่ได้รับจากการศึกษาดูงานในญี่ปุ่นไปสู่การปฏิบัติจริง และสร้างให้เกิดการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีรถไฟฟ้าที่มีคุณภาพและยั่งยืนในระยะยาว ซึ่งจะนำมาซึ่งประโยชน์สูงสุดต่อเศรษฐกิจและสังคมของประเทศไทย
สรุปข่าวทั้งหมด
การศึกษาดูงานโมเดล TOD ที่ประเทศญี่ปุ่นของ รฟม. ถือเป็นก้าวสำคัญในการเตรียมพร้อมสำหรับการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีรถไฟฟ้าในประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพและยั่งยืนยิ่งขึ้น โดยองค์ความรู้ที่ได้รับจากการเรียนรู้โมเดล TOD ของญี่ปุ่น ทั้งในด้านการวางแผนเชิงพื้นที่ การบริหารจัดการโครงการ และการพัฒนาบุคลากร จะเป็นรากฐานสำคัญให้ รฟม. สามารถนำแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดมาปรับใช้ให้สอดคล้องกับบริบทของประเทศไทย การพัฒนา TOD ไม่เพียงแต่เป็นการเพิ่มมูลค่าที่ดินและกระตุ้นเศรษฐกิจเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างสรรค์เมืองที่น่าอยู่ ลดปัญหาสิ่งแวดล้อม และส่งเสริมคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชนในระยะยาว ซึ่งเป็นวิสัยทัศน์ที่ รฟม. มุ่งมั่นที่จะทำให้เป็นจริงในอนาคตอันใกล้ โดยการดำเนินงานต่อจากนี้ รฟม. จะนำบทเรียนที่ได้ไปสังเคราะห์เป็นแผนปฏิบัติการที่ชัดเจน เพื่อให้การพัฒนา TOD ในโครงการรถไฟฟ้าของไทยสามารถเกิดขึ้นได้จริงและสร้างประโยชน์สูงสุดให้กับประเทศ
